Skip to main content

Keating Ha Loo Sheego


Madaxa UN-ta ee Soomaaliya Mudane Michael Keating ayaa Arbacadi warbixin siiyay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Keating hadalkiisu wuxuu u badnaa dhaliil, eedayn iyo ka digid dhibaatooyin soo socdo, inkastoo uu tilmaamay horumarro ay dowladdu samaysay. Mudanaha ayaa dowladda ku eedeeyay xoog isticmaal, dag-dag iyo musuqmaasuq baahsan.

Sidoo kale hadalka Keating ayaa laga dhadhansan karay inuu ayidayay warar ay qoreen warsidayaasha qaar, kuwaas oo tilmaamayay in Taabit isku dayay inuu xoog isticmaalo ciidamo beeshiisa ahna xarunta dowladda hoose uu geeyay, ka dibna dowladdu ciidan waydiisatay AMISOM balse lagu gacan sayray. Hadalkaas ayaa meel ka dhac ku ah guddoomiye Taabit iyo guud ahaan madaxda Soomaaliya. Haddii si kale loo dhigo, hadalku wuxuu noqonayaa madaxda soomaamlidu wali waa moryaan qabiil kaliya aaminsan. Ujeedka uu sidaa Keating ugu hadlay qormadaan ayaa kaga hadlay maadama aysan marki koowaad https://ibrahim-shire.blogspot.co.uk/search?updated-max=2018-01-03T13:23:00-08:00&max-results=20

Masuuliyadda na saaran

Siyaasi maahi aadna uma daneeyo arrimaha siyaasadda sidaan marar badan ku celceliyayba laakiin masuuliyad ayaa naga saaran ilaalinta dalkeenna iyo qalbiyada dadkeenna. Hadalka keating waa mid culus saamayn weynna ku yeelan karo horumarka dalka.

Wuxuu niyad jabinayaa qurba-joogti soo noqon lahayd oo waddanka wax ka dhisi lahayd, wuxuu shaki galinayaa shirkadiha ajaanibta ee maalgashan lahaa wuxuu sidoo kale walwal ku abuurayaa shacabka wanaaga jecel ee warsan dhagahoodu rabaan. Sidaa darteed waxaa ina saaran inaan tilmaanno waxaan ognahay iyo sida xaqiiqdu tahay.

Dhabta

Keating nooma sheegin wax cusub iyo wax aannan ogayn toona. Culuyskii ka dhashay weerar C/Raxman C/Shakuur iyo cabsidi ay abuurtay xurgufti Taabit waa mid aan wada ogayn. Waxaa sidoo kale wada ognahay in dalkeennu jilicsanyahay xag amni iyo siyaasadeedba sidaa darteed in sidi ukunti loo ilaasho uu u baahan yahay.

Hasa yeeshee waxaan wada ognahay inuu socdo horumar ballaaran oo dhican walba kaas oo soo bilowday sanado hore laakiin hadda xawaarihiisu kordhay. Waxaa kobcay dhaqaalaha dalka. Waxaa laba jibbaarmay dakhliga dowladda gudaha ooga soo xaroodo, waxaa si buuxda loo baxshaa mushaaraadka shaqaalaha dowladda waxaana kordhay keydka bankiga noo yaal.

Xogtaan waxaa qoray xafiis santuuqa hayadaha iyo dowalaha soomaaliya dhaqaalaha siiyo (Mulitipartnership Fund) waxayna si rasmi ugu faafiyeen twiter-kooda.


Garaafka kowaad wuxuu tusaya in dakhliga dowladdu kordhay 111% guud ahaan intii u dhaxaysay 2013-1017ka. Qarashka ay dowladda ka hesho bannaanka wuxuu kordhay 118% kan gudahana wuxuu kordhay 106%.  Kobaca dakhligu wuxuu ku tusayaa in maamul wanaaggu sii kordhayo waayo canshuur bixinta iyo kaalmada caalamiga ah labadaba waxaa shardi u ah maamul wanaag.


Jaantuska labaad ayaa tusayo in keydba bankigu kordhay 140% sadexdi sano ee lasoo dhaafay waxaana ka muuqato in kobaca xooggiisu dhacay sanadkii tagay. Keydka kordhay wuxuu na tusayaa in wixii la helo aanan cayriinka lagu qaybsan ee la geeyo bankiga, wixii loo baahdo laga qaato wixii soo harana la kaydiyo.


Garaafka sadexaad sida ka muuqato 2015ki 83% shaqaalaha dowladda ayaa heli jiray mushaarkooda, caddaadkaas 67% ayuu usoo dhacay sanadki 2016ki waxayse 100% gaartay sanadki tagay. Tani waxay caddayn buuxda u tahay in musuqu hoos u dhacay waayo haddii la xadi lahaa wixii soo xarooday lama heleen mushaar la bixiyo.

Sida cad horumarku wuxuu ahaa mid soo socdo haddana sii siyaaday. Waxaan ka filaynay mudane Keating in dhaliishiisu ku fadhido xog sugan (hard data) iyo istaatistikis. Waxay ahayd inuu na tuso inuu horumarki dhaqalaaha ee socday hoos u dhacay boqolkiiba intaas tan iyo marki ay dowladdaan timid, tirada dhimashada iyo qaraxyadu ay kordheen bishiiba intaas, hantida caynkaas ah ayaa la xaday iyo lacag tiradaas ah ayaa la la’yahay meel ay jirto. Intaas midna nooma sheegin ee sidii fadhi ku dirirki ayuu hadal aan caddayn wadan lasoo shir tagay.

Keating ha loo sheego

Waxaa nasoo martay iyadoo madaxda lagu doorto dowlad heblo ayaa wadato iyo dalkaas ayuu xarir la leeyahay. Waxaa sheekeeyay nin ka mid ahaa baarlamaanki madaxweyne Xasan doortay. Wuxuu yiri aniga iyo sadex kale ayaa u tartannay kursiga beeshayda. Wax dibadda ka yimid anaa kaga jiray. Markaan sheegayay sabaha la igu dooranayo ayaan waxaan raaciyay “waana la i wataa”.

Kurisgi anaa la isiiyay waxyaabihii ragga kale lagu qanciyayna waxaa ka  mid noqday in anigu aan taageero ka haysto Ingiriiska wallow anigu aanan dhihin taageero ayaan ka haystaa iyo iyadaa i wadato. Markuu yiri waa la i wataaba waxaa loo qaatay in dalki uu ka yimid wato taasna ay sharaf tahay.

Laakiin hadda taasi is baddashay. Maanta waxa la isku ceebeeyo waxaa ugu weyn shisheeyo ayaa wato, dowlad heblo ayuu xariir la leeyahay iyo waa la isticamalayaa. Sidaa darteed mudane Keating ha la gaarsiiyo in laga gudbay waqtigii hadalkiisu baddali jiray maskaxda soomaalida.

Ha loo sheego inaan ilbaxnay oo aan barannay xuquudeenna. Ha loo sheego in aan innagu nahay kuwa rabo inay dowladdooda la xisaabtamaan. Waxaan ku xisaabtamayno maahan yaa wax ka sheegay iyo yaa ammaanay ee waxaan ku xisaabtamaynaa maxay noo qabatay.

Waxaan eegaynaa waxa iska baddalay cuntada miiska noo saaran. Waxaan eegaynaa in dhaqaalaha kordhay uu wax ka baddalay adeegga bulshada. Waxaan eegaynaa caruurteennu ma heleen waxbarsho bilaash, waayeelkeenna iyo masaakiinteennu ma heleen daryeel caafimaad oo ay awoodaan.

Waxaan eegaynaa booliska na ilaaliyo ma la dhisay, xudduudaha ciidan ilaaliyo ma geeyay, ma la ogyahay cidda dalkeenna timaaddo iyo midda ka baxdo. Waxaan eegaynaa isbadalka nololeed ee ku yimid dadkeenna iyo bilicda caasimadaheenna.

Kuwaan ayaa ah kuwa aan wax ku qaybsannayno dowladdana kula xisaabtamayno sidaa darteed innaga ayaan go’aan ka gaarayno in dowladdu fashil ku socoto iyo inkale.

Taasi kama dhigna inaan raali ka ahay khaladaadka ay dowladdu gasho. Sidoo kale kama dhigna inay wax walba u socdaan sidii la rabay. Waxaan si adag ooga soo horjeedaa in xoog la isticmaalo, la handato kuwa kaa aragti duwan, lagu takri falo awoodda kursiga laakiin waxaan diidnay in cid kale noo meeriso waxaan ka aaminayno madaxda dalkeenna iyo horumarka innaga na quseeyo

Ibrahim Aden Shire


Popular posts from this blog

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Maktabadda garbahaarrey (Garbahaarrey library- مكتبة جربهاري)

Maktabbaddu waa maskaxda kaydiyaha qarsoon sida qofka uleeyahay maskax wax ku kaydsada ayaa makatabadduna ummad waliba ku kaydsataa aqoonteeda, afkaarteeda iyo dhammaan macluumaadka bulshada wax tarka u leh,waxaase u dheer in ay tahay muraayadda koobaad ee laga fiirsho bulshada, gaar haan markii larabo in la cabiro heerka aqooneed ee waddan-ka ama magaalada waxaa isha laga buuxsadaaa nidaaam-ka waxbarasheed iyo in ay leedahay goobo wax lagu akhrista sida Makatabadaha iyo matxafyada waa-weyn ee lagu kaydiya raad-raaca iyo dhaqanka dal-ka.
Tusaale ahaan sanadihii1960-1970 yadii waxaa tijaabo lagu sameeyay in laga yagleelo maktabado  dal-ka Ciraaq si loo qaado heerka waxbarasho iyo wax akhris ee dal-ka, natiijadi soo baxaday ayaa ahayd mid aad loogu riyaaqaay, iyadoo ay soo baxeen jiil wax badan fahmasan, oo kaalin weyn ka qaatay isbedlka aqooneed ee dal-ka. Dhanka kale dawaladah reer galbeedka ayaa aad oogu dadaalo in ay u sameeyaan goob waliba oo dad isugu yimaado goob yar oo wax lagu ak…

Qof Wax ma Baddalo ee Qalin iyo Qoraal ayaa wax Baddalo

Aadanuhu waa is baddal u joog. Wuxuu tartan kula jiraa isbadalka Rabbaniga ah ee ku dhacayo bii’ada uu ku noolyahay. Qowmiyaddi la socon waydo xawaaraha isbaddalku ku socdo waxaa ku dhaco dib u dhac ka reebo dunida kale.
Guud ahaan caalamka islaamka waxaa ku yimid dib u dhac xagga horumarka iyo hoggaanka dunida ah. Dalalka saboolka ah ee dalkeennu ka mid yahay ayaa ugu sii daran. Waxay u ilmaynayaa isbaddal siyaasadeed, mid bulsho, mid dhaqaale, mid aqooneed iyo mid hoggaan. Qof walba oo aad waydiiso waxa naga dhimman wuxuu si fudud kuu dhihi isbaddal ayaa loo baahan yahay.
Hasa ahaatee wax mushkilad noqotay in la fahmo cidda laga sugayo inay isbaddalka keenaan. Dadka intiisa badan waxay eegayaan madaxda iyo siyaasiyiinta oo ay ka sugayaan isbaddal dhinac walba ah. Laakiin qof wax ma baddali karaa iyada oo aysan bulshadu is baddalin? Bulshaduse yaa baddali karo yaase saamayn wax baddali karto yeelan karo?
Dabcan duunyo iyo dugaag isbaddal horumarineed laga sugi mahayo ee dad iyo sha…

Contact Form

Name

Email *

Message *