Skip to main content

Maraykanku yuu wax siyaa sideese wax u siiyaa?

                                                                                 Image result for usaid
Dhowr bari ka hor ayuu Maraykunku ku hanjabay inuu cayrta ka jari doono waddanki ka codeeyo. Bootadi ma shaqayn oo adduunka intiisa badan oo dalkeennu ku jiro waa ka codeeyay. Ilaa shalay dhowr qof oo aan isku soo qaadnay arrintaas ayaa walaac ka muujiyay in Maraykanku biilka ka jaro dowladda. Balse su’aashu waxa ay tahay marki hore wax ma siin jiray? Waxaan isku dayay inaan wax ka ogaado inay jirto cid ku nool cayrta Maraynka, waxaana la kulmay warbixin ay daabacday Aljazeera sadex cisho ka hor iyadii ayaana halkaan idin kula wadaagayaa.

Sanadki 2015ki waxa uu Maraykanku sadaqo u bixiyay adduun gaarayo $58.6 bilyan taasoo u dhiganto 1.3% miisaaniyadda dalkaas. 43% adduunka uu bixiyay Maraykanku waxay ku baxday borogaaramyada horumarinta dhaqaalaha ah ee labo geesood ah (bileral economic developmet programmes). 35% waxay ku baxday caawin xagga amniga iyo militiriga ah, 16% waxaa lagu sheegay gargaar bini aadamnimo, 6% waxay la marsiiyay hayadaha dalalka badan ka dhexeeyo (multilateral institution). Xoolahaas ay bixin jireen, Taraam waxaa uu jarayaa 28% laga billaabo sanadka danbe. Sidaa darteed, sanadka cusub waxaa uu xaqiijiyay inuu bixinayo $25.8 bilyan sidaan ayuuna ugu qaybin doonaa caruurtiisa bariga dhexe.

Yuhuudda waxaa uu siin doonaa $3.1 bilyan waana dalka helo cawimaadda ugu badan. Dhammaan deeqdaan waa mid militiri caddaanna kuma jiro. Dhammaan qalabka militiri ee uu siinayo waxaa laga iibinayaa shirkadaha Maraykanka, ama waxay noqon tababarro ay bixiyaan saraakiil Maraykan ah. Labada dhinacba isaga unbaa qaadanayo waxaa u bixinayo.

Waxaa kusoo xigo Masar iyo Urdun oo kala helayo $1.3 bilyan iyo $1 bilyan. Iyaguna waxay helaan waxay la mid yihiin waxa Yuhuudu helayso. Waxaa iyaga lidkooda ah xigta uu siiyo Falastiiniyiinta taas oo dhan $251 milyan, dhammaanteedna waa cunno iyo qashin kale. Iyaga hub iyo tababar toona looma ogala.

Waddamadaan waxaa soo raaca kuwaan: Lubnaan $104 milyan, Yemen $35, milyan, Ciraaq $348 milyan, Suuriya $191 milyan, Tuunisiya $55 milyan, Morooko $16 milyan, Liibiya $31 milyan, Cummaan $3.5 milyan, Aljeeriya $1.8 milyan iyo Baxrayn oo hesho $800000.

Dhammaan waddamadaan waa kuwo uu isaga burburiyay oo uu baahida ku jarrabay sida Ciraaq iyo Liibiya ama waa qaar uu dusha ka ilaashado oo qashinka ugu qubo inaysan ka fogaan sida Masar. Waxa uu siiyo waxaa ku tiirsan shirkado Maraykan ah sidaas darteed waxay dantu ugu jirto maahan kuwa la siiyo ee waa isaga. Masar waxaa la siiyaa sanad walba heelokobtarro cusub, kuwii hore oo loo la’layahay meel la dhigo sidaas darteed waxaa lagu xareeyaa baqaaro ay ugu danbayn ku bas beelaan.

Dalkeena ma jiraan wax u go’aan oo uu siiyo laakiin waaxda horumarinta adduunka u qaabilsan (USAID) ayaa mashaariic yaryar oo ku go’ ah soo marsiiso hayado kale. Mashaariicdi ugu horraysay ee ay si toos ah ula gasho Soomaaliya tan markii ay dhacday dowladdii dhexe, waa tan bishaan ay la saxiixdeen dowladdaan iyaduna kuma jirto wax ay caddaan u bixin doonaan ama ay miisaaniyadda dalka ku kabayaan.

Ugu danbayn waddamada codeeyay waa ogaayeen waxa uu bixiyo iyo cidda ay dantu ugu jirto sidaas awgeedna hanjabaaddiisi cidna dhag jalaq uma siin.
Ibrahim Aden Shire


Popular posts from this blog

Xasuustaydi Halyeey Maxamuud Xasan Cilmi

14ki Octobar waxaa dhacay musiibo nagu dhacdo tii ugu weynayd. Maahan kaliya tirada dadka ku dhintay badnaanteeda waxa qalbiga na gubay ee sidoo kale qiimaha iyo tayada dad ka naga dhintay sarraynteeda ayaa ah mid aan laga gam'i karin. Waxaan is iri ma xulkii ummaddeena ayaa meesha la isugu geeyay mise Soomaali oo dhan ayaan kala dhicin. Dareenkaygu wuxuu i siinayaa inay jawaabtu tahay midda danbe. 
waxaa naga baxay dad aan la kala fadili karin xagga tayada iyo xagga muhiimmada ay dalka iyo dadka u lahaayeen. Bal fiiri Maryan, ardayadii caafimaadka ee maalin ka hor qalin jabinteedi la laqmiyay, hooyo Caasho, ogoonlaydi banaanka bur shiishiilka ku gadaysay si ay caruurteeda tuugsi uga kaafiso, wiilkii iyo gabadhii uu dhalay aabaha naafada ah ee wax waxtar ah qabo labadaas ka haystay, afartii wiil ee walaalaha ahaa ee isku meesha lagu dubay. mid walba waxaa la dilay waqtigii loogu baahida badnaa. kaad eegtaba kan kale ka xanuun badan. Mid walbana wuxuu mudan yahay qormo gooni ah. H…

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Labo iyo Tobanki sano ee lagu Qalleeyay 12-ki ka horeeyay. Ku Wacyi Qaado Sooyaalkii warsame Shiidleey.

Warsame waa 24 jir. Waa qoraa afka soomaaliga wax ku qoro horayna u daabacay buug ku guulaystay abaal marin sare. Qur’aanka waa uu xafidsanyahay. Dhawaan ayuu qaatay shahaadada darajada kowaad ee jaamacada. Sidaas oo ay tahay magaalo waxa uu joogaa 12 sano kaliya. Ma run baa mise waa riyo mise waa sidaan jeclaan lahayn? Ma shahaadadi Cabdalla Shideeyaa mise cilmigii Cabdi-wali ee baadiniga ahaa (wadaadki Gaalkacyo)? Intaba midna mee waa dadaal rageed iyo doonitaan Eebe iyo tusmo u furan qof walba oo doono inuu guul ka gaaro hadafkiisa.
Inta aanan billaabin sheekada aan mar kale sheego in ujeedka qoraalkaan uusan ahayn ammaan iyo dhaliil toona balse ujeedku yahay cashar barasho, tusmayn iyo tusaalayn kuwa jecel inay naftooda horumariyaan, dhiirri galin kuwa uu gaariga dadaalku meel dhexe kula jabay, baraarujin kuwa aan arag awoodda Alle siiyay iyo fursadaha ay haystaan. Sidaa darteed ku aqri qalbi fayow oo diyaar u ah wacyi qaadasho iyo ku dayasho.
Imaamul Ghazali Eebe ha u raxmadee ayaa…

Contact Form

Name

Email *

Message *