Skip to main content

Ma Ogtahay in Darajada ugu Sarayso ee la gaaro ay tahay in Bulshada loo adeego?

Dhammaan aadanuhu wuxuu ka simanyahay jeceylka darajo sare iyo sumcad. Qof walba wuxuu rabaa in la ammaano, la xasuusto, magaciisuna uu jiro qaruumo badan. Sidoo kale, wuxuu ka simanyahay, marki laga reebo in naadir ah, inay u maraan hadafkaas sare waddo aan ahayn tii ay ku gaari lahaayeen. 

Waxaan dadaal badan u galnaa sidaan maal ku tabci lahayn kaasoo aan filayno inuu na gaarsiin doono maqaam sare. Qaarkeen waxay dhiig u daadiyaan, maal u dhacaan ama maato u laayaan inay gaaraan hadafkaas sare. Qaar si nabad ah oo xeelad iyo xikmad la isku daray ah ayay kursi ku doontaan si ay xaqiijiyaan hadafka ugu danbeeyo oo ah inay magac sare yeeshaan, xasuusna reebaan. 

Intaas oo dadaal ah marki la maro, cimrigu horay u batto, lafahu jilcaan, wax tarkuna koobnaado ayaan fahannaa waddadi saxda ahayd inaysan ahayn middi aan wax kuu doonaynay. Markaas ayay qaarkeena iska quustaan, qaarna is daba qabtaan oo is badal sameeyaan. 

Waddada ugu sahlan ee lagu gaaro magaca ugu sarreeyo aduunka waa in dadka bilaash loogu shaqeeyo, waqtigaada aad ku bixiso caawin, taakulayn, horumarin iyo hagaajinta aadanaha. Jidkaan waa midkii ay qaadeen dhamaan Nabiyadii Eebe soo diray. Waxaad in badan Qur'aanka ku arkaysaa iyagoo leh maal idin waydiinsan mayno. kuwa badan oo ka mid ah sida Nabi Daauud, dhinac way ka xamaalan jireen, dhinacna dacwada ayay si bilaash ah uga wadeen. 

Suubaheena SCW waad taqaanaan siiradiisa iyo siduu dadka ugu shaqyn jiray. Mar waa isagii yiri hadal macnihhisu ahaa "inaan bil masaajidka ku dhex cibaadaysto, aan soomo ama aan salaad u taagnaado waxaan ka jeclahay hal maalin oo aan qof muslim ah caawiyay". Sidaas ayay saxaabadii iyo kuwii wanaagsanaana ka barteen. 

Haddaan eegno dunida aan maanta ku noolnahay ee gaaladu ugu tun weyntahay, waxaad arkaysaa in dhammaan kuwii ugu maalka badnaa ay yaqiinsadeen in maalkoodu xasuus ka reebi doonin. Tusaale, Bil Gate oo ahaa mar ninka ugu taajirsan aduunka ilaa hadana ka mid ah kuwa ugu lacagta badan inta nool, waa uu ka tagay shaqadiisi wuxuuna u jeestay inuu si bilaash ah ugu shaqeeyo aadanaha.

Wuxuu aasaasay hay'ad samafal oo magaciisa wadato taasoo u adeegto la dagaalanka Malaariyadda. Bil Gate wuxuu ogaaday haddii u dhinto isagoo shaqo bilaash ah aan qaban in magaciisu meesha ku hari doono laakiin haddii uu ka tago wax tar uu u sameeyay aadanaha muddo la xasuusan doono.

Adiguba caqligaada isticmaal. Waligaa ma maqashay hebal taajir ahaan jiray kun sano ama badan ka hor oo laga sheekeeyo? anigu waa ii dhimantahay. Isagoo arintaas ka duulayo ayuu Richard Bradson oo ah maal qabeen Ingiriis ah oo diyaarado iyo tareeno leh yiri "ma jiro qof lagu xasuusan doono maal uu tabcay, ee qofka waxaa lagu xasuusan doonaa waxa uu u qabtay aadanaha". 

Dhinaca madaxda bal aan eegno. Bil Clinton oo ka mid ah madaxda ugu caansan qarnigaan soo martay wuxuu xaqiiqsaday inay lagama maarmaan tahay ku shaqaynta mushaar la'aan sidaa darteed ayuuna u aasaasay hay'ad magaciisa leh. Sidoo kale, Tony Blair wuxuu dhawaan sheegay inuusan lacag danbe ku qaadan doonin shaqooyinka uu qabanayo wixii soo galana ku siin doono hay'adaha samafalka. Ogow dadkaan waxay intaan oo dhan u samaynayaan waa in taariikhdu xusto. 

Hadii aad tiraahdo kuwaanu waa kuwo xoolo ka dhargay oo rabo madadaalo kale, aan ku siiyo tusaale kale. Abdul Sattar Edhi wuxuu ahaa nin Pakistani ah oo isagoo aan waxba hayn go'aansaday inuu caawiyo dadka masaakinta ah ka dib markuu arkay inaysan jirin dowlad caawinayso. 1951 ayuu furay xarun dadka lagu daweeyo ugu danbayna hay'adiisi waxay noqotay hay'adda ugu weyn Pakistan ee dadka maasaakiinta ah caawiso. waxay furtay, iskoolo, madaaris, isbitaalo, guryo dadka masaakiinta la dajiyo. Isaguna wuxuu noqday dadka ugu caansan aduunka wuxuuna ku guulaystay abaal marino badan. 

Waxaa uu yiri wariye  u shaqeeyo joornaal kasoo baxo Ingiriiska oo la yiraahdo The Telegraph "waxaan la kulmay madaxweynayaal, raysul-wasaarayaal, wasiiro iyo madaxda ugu caansan aduunka, la kulmin qof karaamo leh ilaa aan la kulmay AbdulSattar Edhi. Markaan gacanta is galinay waxaan qalbigayga ka dareemay naxariis iyo dareen ruuxaani ah". 

Cabdisattaar darajadi loo wada socday wuxuu gaaray isagoon waddo dheer iyo war-wareeg marin. Intii lixdan jir ku billaabi lahaa u shaqaynta ummada wuxuu go'aansaday inuu labaatan jir ku billaabo. Allaha u raxmadee wuxuu dhintay isagoo 82 jir ah cimrigiisina ku idlaystay sadaqo iyo u khidmaynta muslimiinta. 

Haddi guushu ku xiran tahay waqtigeeda, aqoontaada iyo maalkaada hadba kaad hayso oo aad ooga faaiidayso dadkaada, maxaad meel kale u qarda-jeexi? Maxaa noo diidayo inaan hadaba bilowno howl aan billaabi doono mar aanan tabar hayn?

Popular posts from this blog

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Maktabadda garbahaarrey (Garbahaarrey library- مكتبة جربهاري)

Maktabbaddu waa maskaxda kaydiyaha qarsoon sida qofka uleeyahay maskax wax ku kaydsada ayaa makatabadduna ummad waliba ku kaydsataa aqoonteeda, afkaarteeda iyo dhammaan macluumaadka bulshada wax tarka u leh,waxaase u dheer in ay tahay muraayadda koobaad ee laga fiirsho bulshada, gaar haan markii larabo in la cabiro heerka aqooneed ee waddan-ka ama magaalada waxaa isha laga buuxsadaaa nidaaam-ka waxbarasheed iyo in ay leedahay goobo wax lagu akhrista sida Makatabadaha iyo matxafyada waa-weyn ee lagu kaydiya raad-raaca iyo dhaqanka dal-ka.
Tusaale ahaan sanadihii1960-1970 yadii waxaa tijaabo lagu sameeyay in laga yagleelo maktabado  dal-ka Ciraaq si loo qaado heerka waxbarasho iyo wax akhris ee dal-ka, natiijadi soo baxaday ayaa ahayd mid aad loogu riyaaqaay, iyadoo ay soo baxeen jiil wax badan fahmasan, oo kaalin weyn ka qaatay isbedlka aqooneed ee dal-ka. Dhanka kale dawaladah reer galbeedka ayaa aad oogu dadaalo in ay u sameeyaan goob waliba oo dad isugu yimaado goob yar oo wax lagu ak…

Qof Wax ma Baddalo ee Qalin iyo Qoraal ayaa wax Baddalo

Aadanuhu waa is baddal u joog. Wuxuu tartan kula jiraa isbadalka Rabbaniga ah ee ku dhacayo bii’ada uu ku noolyahay. Qowmiyaddi la socon waydo xawaaraha isbaddalku ku socdo waxaa ku dhaco dib u dhac ka reebo dunida kale.
Guud ahaan caalamka islaamka waxaa ku yimid dib u dhac xagga horumarka iyo hoggaanka dunida ah. Dalalka saboolka ah ee dalkeennu ka mid yahay ayaa ugu sii daran. Waxay u ilmaynayaa isbaddal siyaasadeed, mid bulsho, mid dhaqaale, mid aqooneed iyo mid hoggaan. Qof walba oo aad waydiiso waxa naga dhimman wuxuu si fudud kuu dhihi isbaddal ayaa loo baahan yahay.
Hasa ahaatee wax mushkilad noqotay in la fahmo cidda laga sugayo inay isbaddalka keenaan. Dadka intiisa badan waxay eegayaan madaxda iyo siyaasiyiinta oo ay ka sugayaan isbaddal dhinac walba ah. Laakiin qof wax ma baddali karaa iyada oo aysan bulshadu is baddalin? Bulshaduse yaa baddali karo yaase saamayn wax baddali karto yeelan karo?
Dabcan duunyo iyo dugaag isbaddal horumarineed laga sugi mahayo ee dad iyo sha…

Contact Form

Name

Email *

Message *