Skip to main content

Maxay tahay sababta Ciidamada ajaanibtu u Laayaan shacabka soomaaliyeed

Bishan gudaheeda waxaa dhacday sadex dhacdo oo si arxan darro ah loogu xasuuqay dad rayid ah oo aan waxba galabsan. sadexdaan fal waxay ka kala dhaceen sadex gobal oo kala duwan waxayse wadaagaan in dhibku ay gaysteen ciidamo aan soomaali ahayn. 

Waxaa la is waydiin karaa ciidamada Soomaalidu kuwaan ma dhaamaan maxaase keenay inay kuwa aan soomaalida ahayni dadka iska laayaan. si aan u fahano in ciidamadeenu ka anshax wanagsan yihiin kuwa ajaanibta ah, kana fiican yihiin sida dadku u haysto waxaan jeclaystay inaan idinla wadaago dhacdooyin ay qayb ka ahaayeen ciidamo soomaaliyeed.


01/07/2013 ayaa ciidama isugu jiro Itoobiyaan iyo soomaali lagu weeray deeganka Quraan googoo ee duleedka tuulada  maykaareebey. Ciidanka dowlada Soomaaliya wuxuu u qeybsanaa labo ciidan: Dhibbow kasoo baxay tababar loosoo xirey iyo ciidan ka tagay Garbahaareey oo howlgal u aaday Daawo ( luuq Dolow iyo Beledxaawo).

 Dagaalku wuxuu kubilowday si gaadmo ah oo ciidanka dowlada ee uu hogaaminayay abaan-duulaha  guutada sagaalaad ee ciidanka xooga dalka Cisman Cabdi Qorax ayaa lagu qaaday. wuxuu ka dhex qarxay meel dad reer baadiye dagan yihiin waxaana lagu dilay talihii ciidan ka dhibbowga kasoo baxay, taliye Baashi, waxaa ladhaawacay, talihii howlagalka degdega ah ee guutada sagaalaad Ali Jiijiile, waxa lagubay laba gaari oo kuwa dagaalka ah dhimashada ciidanka Somaliya waxay gaartay 9 askari.

Dagaalka kadib waxaa la qab qabtay dad badan oo  xoola dhaqato ah. Waxaa looga shakiyay in ay aqbaar siiyeen ALshabaab ilaa 10 qof ayaa la qabtay. Markii la ogaaday in ay yihiin dad aan waxba la galabsan oo lafahoooda u sigtay meeshana horay daganaa ayaa la iska siidaayay iyadoo xagtin la gaarsiin.

Maalinti xigtay (02/07/2013) ayaa hadana dagaal labaad wuxuu ka qarxa tuulada Maykaareebeey, wuxuu ahaa mid gaadmo ah sidii kii hore oo kale, markaan si siman ayuu u heleelay ciidan Itoobiya iyo kan Somaaliya, waxaa la dilay 5 Ethiopian ah 2 askarta Somalida ah waliba Itoobiyaanka qoryohoodii waa laqaatay, waxaana lagu soo bandhigay degmada Buurdhuubo 4/7/2013.

Dagaalkaan labaad wax badan ayuu socday meeshii uu ka bilowday maahane, wuxuu gaarey meelo ka fog oo dad aan waddo u dhaweyn oo aan fileyn in uu soo gaarayo dagaalku ayaa la isla galay. ka dib, ciidanku waxay baareen guryaha dadka deegaanka ilaa sariiraha hoostooda, waxaana la qabqabtay qofkasto oo loo meesha ka dhawaa. waxaa labaaryayay habeenkii labaad ilaa 3/07/2013 ayaa la joogay.

 Makra laga tago argagaxa, cabsiada iyo qaqabashada, ma jirin hal qof oo wax la yeelay. Markii la xaqiijiyay  in ay shacab yihiin waa la sii daayay. Dadka qaar markiiba waa la aqoonsaday, qaarna waqti badan bay qadatay in la xaqiijiyo inay rayid yihiin iyo in kale.

Dadka lama jirdilin ee waa la wereysanayay, ugu danbeyna waxaa la raadinayay qof asaga yaqaano islamarkaana ciidanku garanayaan oo xaqiijiyo in uusan aheyn nimankii laraadinayay.

Inkastoo ciidamada dowladda dad badan laga dilay oo ay ku jireen saraakiil sare hadana kama aysan aargoosaan dadka rayidka ah ee ay qabteen, sababtoo ah way u damqanayeen waxayna ogaayeen inaysan jirin wax u ogalaan karo laynta dadkaan aan Shabaab ku shuqul lahayn.

Arrimaha aan kor kusoo xusay waxay tilmaamayaan inuu jiro ciidan Soomaaliyeed oo damiir leh, ka naxo dadkiisa dalkiisana u adeego.waxaa cad in dalkaan ay difaaci karaan kaliya ciidan dhiigiisa u bixin karo dadkiisana badbaadsan karo.

Maxay AMISOM iyo Maraykanka sidaan u diiday?

Labo arimood ayaa ugu muhiimsan sababta ay ciidamada ajaanibtu dadka u laynayaan. kow, waa cabsi iyo argagax ay qabaan. waxay baqayaan dhulka oo dhan geedaha ayaa shabaab ula muuqdo sidaa darteed shimbirti buubtaba yaysan kaala hormarin ayay xabad ugu ridaan. arintaas ayaa horseedo inay le'daan dad rayid ah oo beerahooda iska falanayo


Labo, waxay ogyihiin inaysan jirin cid wax ka waydiinayso tacadiyada ay gaysanayaan sidaa darteed uma aaba yeelayaan falalkooda. Dabcan haddi aysan jirin cid ay ooga cabsadaan iyo hilib u danqanayo toona waa inay u dhaqmaan siday doonaan.

Maxaa la Gudboon dowladda?

Dowladdu waxay madax u tahay shacabkeeda. waajibka koowaad oo saarana waa ilaalinta bad-qabidda dadkeeda sidaa owgeed waa inay xil iska saartaa ilaalinta nafta dadka rayidka ah iyo sharafkooda. waa inay hubisaa in ciidamo soomaaliyeed hogaanka howl-gallada qabtaan. Sidoo kale waa inaan la fulin howlgal aan la sii ogaysiin maamulka deegaanka weerarka lagu yahay.

ugu danbayn dowladdu waa inaysan dayicin dhiiga dadka soomaaliyeed ee dhamaaday. waa  inay magdhow iyo raali galinba ka bixisaa dhibaatooyinka soo gaarayo dadka rayidka.

Eebe ayaa waafajinta leh

Ibrahim Aden Shire
ishire86@gmail.com
https://ibrahim-shire.blogspot.co.uk/


Popular posts from this blog

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Maktabadda garbahaarrey (Garbahaarrey library- مكتبة جربهاري)

Maktabbaddu waa maskaxda kaydiyaha qarsoon sida qofka uleeyahay maskax wax ku kaydsada ayaa makatabadduna ummad waliba ku kaydsataa aqoonteeda, afkaarteeda iyo dhammaan macluumaadka bulshada wax tarka u leh,waxaase u dheer in ay tahay muraayadda koobaad ee laga fiirsho bulshada, gaar haan markii larabo in la cabiro heerka aqooneed ee waddan-ka ama magaalada waxaa isha laga buuxsadaaa nidaaam-ka waxbarasheed iyo in ay leedahay goobo wax lagu akhrista sida Makatabadaha iyo matxafyada waa-weyn ee lagu kaydiya raad-raaca iyo dhaqanka dal-ka.
Tusaale ahaan sanadihii1960-1970 yadii waxaa tijaabo lagu sameeyay in laga yagleelo maktabado  dal-ka Ciraaq si loo qaado heerka waxbarasho iyo wax akhris ee dal-ka, natiijadi soo baxaday ayaa ahayd mid aad loogu riyaaqaay, iyadoo ay soo baxeen jiil wax badan fahmasan, oo kaalin weyn ka qaatay isbedlka aqooneed ee dal-ka. Dhanka kale dawaladah reer galbeedka ayaa aad oogu dadaalo in ay u sameeyaan goob waliba oo dad isugu yimaado goob yar oo wax lagu ak…

Qof Wax ma Baddalo ee Qalin iyo Qoraal ayaa wax Baddalo

Aadanuhu waa is baddal u joog. Wuxuu tartan kula jiraa isbadalka Rabbaniga ah ee ku dhacayo bii’ada uu ku noolyahay. Qowmiyaddi la socon waydo xawaaraha isbaddalku ku socdo waxaa ku dhaco dib u dhac ka reebo dunida kale.
Guud ahaan caalamka islaamka waxaa ku yimid dib u dhac xagga horumarka iyo hoggaanka dunida ah. Dalalka saboolka ah ee dalkeennu ka mid yahay ayaa ugu sii daran. Waxay u ilmaynayaa isbaddal siyaasadeed, mid bulsho, mid dhaqaale, mid aqooneed iyo mid hoggaan. Qof walba oo aad waydiiso waxa naga dhimman wuxuu si fudud kuu dhihi isbaddal ayaa loo baahan yahay.
Hasa ahaatee wax mushkilad noqotay in la fahmo cidda laga sugayo inay isbaddalka keenaan. Dadka intiisa badan waxay eegayaan madaxda iyo siyaasiyiinta oo ay ka sugayaan isbaddal dhinac walba ah. Laakiin qof wax ma baddali karaa iyada oo aysan bulshadu is baddalin? Bulshaduse yaa baddali karo yaase saamayn wax baddali karto yeelan karo?
Dabcan duunyo iyo dugaag isbaddal horumarineed laga sugi mahayo ee dad iyo sha…

Contact Form

Name

Email *

Message *