Skip to main content

Jubbaland: Macalin Maxamed Balan-qaadkina waa ku Baqaylay.

Wasiirka waxbarashada Jubbaland macalin Maxamed oo safar ku marayay gobalka Gedo ayaa soo gaaray magaalada Garbahaareey ee caasimada gobalka 4/8/2017. Horay wuxuu usoo maray magaalooyinka Luuq, Dolow iyo Balad-xaawo.

Ujeedada safarka wasiirka si cad looma qeexin. marki hore waxaa la sheegay inuu horudhac u yahay booqasho balaaran oo madaxeweyne Axmed madoobe gobalka u imaan doono. Laakiin marki danbe waxaa lagu soo koobay in wasiirka u kuur-galayo xaalada gobalka qaasatan tan wax barashada ee ah qaybta uu isagu masuulka ka yahay.

Wasiirka ayaa kala kulmay magaalada Garbahaareey soo dhaweyn aan horay loogu samayn madaxdii ka horaysay ee imaan jirtay dagmada dowladii dhexe ka dib. Maadaama hiigsiga Garbahaareey uu yahay inay noqoto xarunta cilimiga iyo wax barashada ee Jubbaland, waxaa sawiirka lagu soo dhaweeyay arday ubaxyo lulayso.

Soo dhaweynti ka dib, waxaa lagu soo wareejiyay madaarista, iskoolada iyo maktabadaha wax barashada ee magaalada ka jiro. waxaa la tusay wax dhiiri galiyo wasiir horay ooga gaabiyay shaqadiisi.

dhoola tuskaan ay soo bandhigtay Garbahareey ayaa looga dan lahaa in la tusso wasiirka inay dagmadu iskeed wax u qabsatay hadana ay u baahantahay qaybti ee mamulka ku lahayd iyo in taageerada loo fidyo aysan noqon doonin mid aanan laga faaidaysan.

Meeshi cir laga filayay ayay ciiryaamo ka timid

Nasiib darro, wasiirku kama hadal mushaarka macalimiinta, dhisidda fasalo cusub iyo soo kordhinta iskoolo hoose oo gobalku dhib weyn u qabo. kama hadal waxa uu ka qaban doono meelaha aysan dugsiyo sare ka jirin sida Balad-xaawo. ma sheegin waxa uu ka qaban doono caruurta iskoolada aan dhigan ee kumanaanka kor u dhaafay ee ku nool gobalka  kuwasoo qatar ugu jiro inay ku biiraan koxaha hubaysan.



Hal fadhiga ku diiday istaaga kuma godlato 

Maamulka Jubbaland hadda waa mid tabar daran. Sedexda gobal ee ka kooban yahay isuma gudbi karaan. Caasimadiisa waxaa haysto alshabab. Dhaqaale ahaan wax weyn mahayo isha kaliya ee wax kasoo galaan waa takadda Kismaayo oo aysan wax badan ka soo dagin wax ka dhoofana aysan jirin. 

Sida aan xog hoose ku helay wasiirka safar ku yimid gobalka markuu baxayay in nooliga laga bixiyo ayay noqotay. Maamulka isaga oo muruq iyo maal ahaan martabadaas joogo xataa balanqaad laga waayay haduu wax helo siduu wax ku qaban doono shaki weyn ayaa ku jiro.

Waxa kaliya ee lagu tilmaami karo balanqaad waa inuu wasiirku yiri waxaan ka furi doonnaa dagmada Garbahaareey xarun lagu tababaro macalimiinta gobalka Gedo. Ogow maahan kuwa Jubbaland oo dhan ee gobalka Gedo kaliya. In wasiirku tibaajibinayay hanka dadka uu la hadlayay way dhici kartaa oo uu is lahaa haddii tan ay ku qancaan ookiyaale bir ah u xiro haddii ay kula fahmaana xisaabta dib oogu noqo. In intaasba wax weyn la tahayna waa suura gal. Kay tahayba wax la qaato lama imaan wasiirku. 

Maamulka Jubbaland wuxuu ka koobanyahay sadex gobal (Jubbada dhexe, Jubbada hoose iyo Gedo). si la isgu dheeli tiro dhaqaalaha gobolada Jubbada dhexe waxaa la siiyay caasimadda maamulka (Bu'aale), Jubbada Hoose waxaa la siiyay caasimadda ganacsiga (kismaayo) halka Gedo aan laga dhigay "Bartire buuga kuma jiro". 

waxaa muhiim ah in qaladkaan la saxo. wali waxaa jiro xarumo badan oo haddi gobalka laga furo abuuri lahaa fursado shaqooyin iyo ilo dhaqaale. halka uu hadda wasiirku yiri waxaan furay xarunta ku kooban macalimiinta Gedo haddi laga dhigo mid macalimiinta Jubbaland oo dhan faaiido badan ayay keeni kartaa. sidoo kale waxaa loo gaar yeeli karaa xarun cilmi baaris oo matasho maamulka oo dhan dhaqaalaheeduna isagu bixiyo, kuwa kale oo badana waa jiraan haddii maskax fiyow iyo dad lexejeclo leh ay u howl galaan.

Ibrahim aden shire
ishire86@gmail.com

Popular posts from this blog

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Maktabadda garbahaarrey (Garbahaarrey library- مكتبة جربهاري)

Maktabbaddu waa maskaxda kaydiyaha qarsoon sida qofka uleeyahay maskax wax ku kaydsada ayaa makatabadduna ummad waliba ku kaydsataa aqoonteeda, afkaarteeda iyo dhammaan macluumaadka bulshada wax tarka u leh,waxaase u dheer in ay tahay muraayadda koobaad ee laga fiirsho bulshada, gaar haan markii larabo in la cabiro heerka aqooneed ee waddan-ka ama magaalada waxaa isha laga buuxsadaaa nidaaam-ka waxbarasheed iyo in ay leedahay goobo wax lagu akhrista sida Makatabadaha iyo matxafyada waa-weyn ee lagu kaydiya raad-raaca iyo dhaqanka dal-ka.
Tusaale ahaan sanadihii1960-1970 yadii waxaa tijaabo lagu sameeyay in laga yagleelo maktabado  dal-ka Ciraaq si loo qaado heerka waxbarasho iyo wax akhris ee dal-ka, natiijadi soo baxaday ayaa ahayd mid aad loogu riyaaqaay, iyadoo ay soo baxeen jiil wax badan fahmasan, oo kaalin weyn ka qaatay isbedlka aqooneed ee dal-ka. Dhanka kale dawaladah reer galbeedka ayaa aad oogu dadaalo in ay u sameeyaan goob waliba oo dad isugu yimaado goob yar oo wax lagu ak…

Qof Wax ma Baddalo ee Qalin iyo Qoraal ayaa wax Baddalo

Aadanuhu waa is baddal u joog. Wuxuu tartan kula jiraa isbadalka Rabbaniga ah ee ku dhacayo bii’ada uu ku noolyahay. Qowmiyaddi la socon waydo xawaaraha isbaddalku ku socdo waxaa ku dhaco dib u dhac ka reebo dunida kale.
Guud ahaan caalamka islaamka waxaa ku yimid dib u dhac xagga horumarka iyo hoggaanka dunida ah. Dalalka saboolka ah ee dalkeennu ka mid yahay ayaa ugu sii daran. Waxay u ilmaynayaa isbaddal siyaasadeed, mid bulsho, mid dhaqaale, mid aqooneed iyo mid hoggaan. Qof walba oo aad waydiiso waxa naga dhimman wuxuu si fudud kuu dhihi isbaddal ayaa loo baahan yahay.
Hasa ahaatee wax mushkilad noqotay in la fahmo cidda laga sugayo inay isbaddalka keenaan. Dadka intiisa badan waxay eegayaan madaxda iyo siyaasiyiinta oo ay ka sugayaan isbaddal dhinac walba ah. Laakiin qof wax ma baddali karaa iyada oo aysan bulshadu is baddalin? Bulshaduse yaa baddali karo yaase saamayn wax baddali karto yeelan karo?
Dabcan duunyo iyo dugaag isbaddal horumarineed laga sugi mahayo ee dad iyo sha…

Contact Form

Name

Email *

Message *