Skip to main content

Dhibaatada Caabudwaaq maxaa u xal ah



Guud ahaan dalka soomaaliya waa meel colaadeed oo ammaankeedu xun yahay. meelo badan ka mid ah waxaa maalin walba ka dhaco dilal iyo dhaawacyo loo gaysto dad aan waxba galabsan.

Dilaalkaan waxaa loo gaystaa ujeedooyin kala duwan laakiin kuwa badan waa anooyin qabiil oo horay u dhacay. Inkastoo C/waaq ay la mid tahay magaallyonka soomaaliyeed ee dadka lagu laayo hadana teedu waxay noqotay mid aan xad lahayn.

dhibaatooyinka aan dhamaadka lahayn waxay madax-xanuun ku rideen dhamaan inta nabadda iyo horumarka jecel. inta badan ayaa lagu dadaalay in wax laga qabto laakiin laguma guulaysan in lasoo afjaro. hadaba waxaan halkaan kasoo jeedinayaa aragtidayda ku aadan sida ugu fudud ee xal waaro loo heli karo.

Labadaan arimood haddi la sameeyo waxay u badan tahay in xal waaro laga gaari lahaa colaadda aan dhamaadka lahayn ee ka taagan C/waaq.

1) wax barasho saf balaaran ah. waa in la hubiyaa in dhamaan caruurta iskoolka gaartay ee magaalada iyo nawaaxigeeda ku nool ay iskool dhigtaan. sidoo kale waa in la hubiyaa inay dhamaystaan wax barashada ilaa dugsiga sare.

2) in la yareeyo dadka miyiga ku nool. waa in dib u dejin balaaran loo sameeyaa dadka ku nool miyiga si tartiib-tartiib ahna lagu ree magaaleeyaa.

Labadaan arimood waa kuwa miro dhalkoodu fog yahay. waxaa laga yaabaa inay qaatato 10 sano ama ka badan inta la arkayo faaiidadooda laakiin waxay horseedi doonaan horumar iyo nabad waarto.

Dhamaan dadka dilka gaystay waa dad reer miyi ah ama goor aan fogayn miyi kasoo galay. aad ayay u yartahay in la helo qof magaalo ku dhashay kuna bar-baaray oo nin aan isku qabiil nahay baa ninkaasi dilay qof u dilayo. siyaabo kama ah inay u dhacday waa jirtaa laakiin waa naadir.

intaas waxaa dheer haddi dadku ree magaaloobi lahaa waa la is dhex dagi lahaa, sidaa darteed qofna uma sahlanaateen inuu ka guuro meeshi gurigiisu ku yaalay. Hadda waxaa dhacdo in inta qofku wax dilo uu miyigiisi ku laabto ama qolo dhinac kale dagan u galo waayo awalba meel ma daganayn.

Sidoo kale, dhamaan dadka wax laayo waa kuwo aan lahayn wax aqoon ah nooci ay rabtaba ha noqotee. waxaan raac-raacay dilalki ugu danbeeyay ee ka dhacay magaalada kuwasoo dadkii lagu dilay ay ahaayeen indhihi magaalada. waxaa isoo baxday in gacan ku dhiiglayaashu aysan waligeed wax dhigan.

Qofki iskool dhigto ilaa dugsi sare dhamaysto waxaa gali hammi aduun, naftiisa iyo midda dadkuna qiimo ayay la yeelan. wuxuu ku taami inuu meel sare sii aado sidaa darteed ma sahlana in inta qori loo dhiibo la yiraahdo ku aar ina adeerkaa.

iskuulaynta caruurta waxay keeni in mustaqbalka la waayo cid la isticmaalo oo qori loo dhiibo. waxay keeni in la helo dad ka wada fakarayo horumarinta deegaanka. waxay keeni in la helo dad isku dhinac u jeedo mustawa ahaana siman. waxay keeni in la helo dad si isku mid ah nabada u jecel.

sidaa darteed, inagoo og in qaab nololeedka soomaalida sidaasi ka murugsan yahay, waxaa muhiim ah in laga fakaro mustaqbalka fog, xalka la raadiyana lagu saleeyo saamaynta fog ee uu yeelan doono.

Ibrahim Aden shire
ishire86@gmail.com

Popular posts from this blog

Xasuustaydi Halyeey Maxamuud Xasan Cilmi

14ki Octobar waxaa dhacay musiibo nagu dhacdo tii ugu weynayd. Maahan kaliya tirada dadka ku dhintay badnaanteeda waxa qalbiga na gubay ee sidoo kale qiimaha iyo tayada dad ka naga dhintay sarraynteeda ayaa ah mid aan laga gam'i karin. Waxaan is iri ma xulkii ummaddeena ayaa meesha la isugu geeyay mise Soomaali oo dhan ayaan kala dhicin. Dareenkaygu wuxuu i siinayaa inay jawaabtu tahay midda danbe. 
waxaa naga baxay dad aan la kala fadili karin xagga tayada iyo xagga muhiimmada ay dalka iyo dadka u lahaayeen. Bal fiiri Maryan, ardayadii caafimaadka ee maalin ka hor qalin jabinteedi la laqmiyay, hooyo Caasho, ogoonlaydi banaanka bur shiishiilka ku gadaysay si ay caruurteeda tuugsi uga kaafiso, wiilkii iyo gabadhii uu dhalay aabaha naafada ah ee wax waxtar ah qabo labadaas ka haystay, afartii wiil ee walaalaha ahaa ee isku meesha lagu dubay. mid walba waxaa la dilay waqtigii loogu baahida badnaa. kaad eegtaba kan kale ka xanuun badan. Mid walbana wuxuu mudan yahay qormo gooni ah. H…

Toban Sano oo Xasillooni Nololeed ah: Toban Guuradii Guurkayga

Maanta oo kale Toban sano ka hor (23/02/2008) ayuu Sheekh Xasan Axmed Nuur qabbiltu yiri Laylo Aadan Maxamed isagoo aniga iga wakiil ah. Guntinta xirantay maalinkaas, waxay ahayd natiijo ka dhalatay sideed sano oo shukaansi iyo haasaawe jeceyl ah. Lix sano oo ka mid ah siddeeddaas sano,  waxaan ku kala noolayn dhul aad u kala durugsan,farriimaha jeceylkana haadka samada duuliyo haatufkaa siday. 
Maalintaas waxaa furmay bog cusub waxaana bilowday geedigii lagu ogaan lahaa dhadhanki mirihii siddeedda sano la kobcinayay. waxaa la guda galay markaan kala ogaan lahayn inaan sun iyo wabaanyo huursanaynay iyo inaan sabuul gallay iyo saan wacan waraabsanaynay.

Sacdiyo Xawaash ayaan ka guntay hadalkaan soo socdo, mar ay ka warraymaysay saygeeda fiicnaantiisa "guurku waa god madow oo aad gacanta u dirto. In abeeso ka qaniintana waa suura gal in dahab kaa soo raacana waa suura gal. anigu dahab ayaa iga soo raacay" ayay tiri.

Sida Sacdiya oo kale, ayaa aniguna godkii aan gacanta u dira…

Labo iyo Tobanki sano ee lagu Qalleeyay 12-ki ka horeeyay. Ku Wacyi Qaado Sooyaalkii warsame Shiidleey.

Warsame waa 24 jir. Waa qoraa afka soomaaliga wax ku qoro horayna u daabacay buug ku guulaystay abaal marin sare. Qur’aanka waa uu xafidsanyahay. Dhawaan ayuu qaatay shahaadada darajada kowaad ee jaamacada. Sidaas oo ay tahay magaalo waxa uu joogaa 12 sano kaliya. Ma run baa mise waa riyo mise waa sidaan jeclaan lahayn? Ma shahaadadi Cabdalla Shideeyaa mise cilmigii Cabdi-wali ee baadiniga ahaa (wadaadki Gaalkacyo)? Intaba midna mee waa dadaal rageed iyo doonitaan Eebe iyo tusmo u furan qof walba oo doono inuu guul ka gaaro hadafkiisa.
Inta aanan billaabin sheekada aan mar kale sheego in ujeedka qoraalkaan uusan ahayn ammaan iyo dhaliil toona balse ujeedku yahay cashar barasho, tusmayn iyo tusaalayn kuwa jecel inay naftooda horumariyaan, dhiirri galin kuwa uu gaariga dadaalku meel dhexe kula jabay, baraarujin kuwa aan arag awoodda Alle siiyay iyo fursadaha ay haystaan. Sidaa darteed ku aqri qalbi fayow oo diyaar u ah wacyi qaadasho iyo ku dayasho.
Imaamul Ghazali Eebe ha u raxmadee ayaa…

Contact Form

Name

Email *

Message *